|
Doğalgaz nedir?
Başta Metan (CH4) ve Etan (C2H6) olmak üzere çeşitli hidrokarbonlardan
oluşan yanıcı bir gaz karışımıdır. Doğalgaz renksiz, kokusuz havadan
hafif bir gazdır.
Doğalgaz nasıl oluşur?
Doğalgaz, organik maddelerin yeryüzünün alt katmanlarında milyonlarca
yıl süren doğal dönüşümü sonucunda oluşur. Kaynağından çıkarıldığı
haliyle, herhangi bir işlemden geçirilmeksizin kullanılabilmektedir.
Doğalgaz neden kötü kokar?
Tabii halde kokusuz olan doğalgaza, kullanıcının herhangi bir gaz
kaçağını kolaylıkla farkedebilmesi için koku verici bir madde eklenir.
İstanbul şebekesine verilen doğalgaza, çürük sarmısak kokusu veren THT (Tetra
Hidro Teofen) ve TBT(Tetra Butil Merkoptan) maddesi katılmaktadır.
Doğalgaz nasıl yanar?
Doğalgazın yanabilmesi için hava ile yüzde 5 - 15 arasında karışım
yapması gerekir. Karışım oranı bu aralığın altında ya da üstünde olursa
doğalgaz yanmaz. En iyi yanma karışımı yüzde 9 doğalgaz ve yüzde 91
havadır. Doğalgazın tutuşma sıcaklığı 650°C’dir. "Tam yanma“ anında mavi
bir alevle yanar.
Doğalgaz zehirleyici bir gaz mıdır?
Gazların çoğu zehirlenmeye yol açabilir. Bu zehirlenmeler Karbonmonoksit
(CO)’e bağlıdır. CO kandaki oksijen ile yer değiştirerek kanın vücuda
oksijen taşımasını önler ve böylece vücudun zehirlenmesine sebep olur.
Doğalgaz karbonmonoksit içermediğinden zehirleyici değildir. Ancak
havadan daha hafif bir gaz olduğundan kapalı alanlarda sızma halinde
yukarılarda toplanır. Çok miktarda bulunduğu zaman ortamda oksijen
azalacağından boğulmaya sebep olabilir. Bu nedenle doğalgaz kullanılan
ortamların mutlaka havalandırılması gerekir.
Doğalgaz güvenli bir yakıt mıdır?
Doğru kullanıldığı sürece doğalgaz tehlikeli değildir. İGDAŞ doğalgazın
abonelere güvenli bir şekilde ulaştırılması için her türlü tedbiri
almaktadır.
Doğalgaz niçin temiz enerjidir?
Doğalgaz temiz bir gazdır. Yandığında kül, karbonmonoksit ve kükürt
bileşikleri oluşturmaz ve çevrede asit yağmuruna sebep olmaz. Yalnızca
karbondioksit ve su buharı meydana gelir. Bunun yanında azot oksit
emisyonu diğer yakıtlara kıyasla daha azdır.
Doğalgaz diğer yakıtlara göre neden daha verimlidir? Hava ile yakıtın
karışması gaz halinde daha kolay olduğundan tam yanma durumuna daha
kolay ulaşılır. Katı ve sıvı yakıtlarda ise karbonmonoksit çıkışı
nedeniyle eksik yanma sözkonusudur. Doğalgaz, verilen yakma havası ile
kolayca birleşerek tam yanma sağlar, dolayısıyla dışarıya atılan
ısıtılmış ancak yanma işlemine karışmamış hava miktarı daha azdır.
Bacadan atılan enerji daha az olduğundan, doğalgaz daha verimli bir
yakıttır.
Doğalgaz rezervlerinin ömrü ne kadardır?
1970'lerin ortalarından beri dünya doğalgaz rezervleri genellikle her
yıl artış içerisinde olmuştur. 2001 sonu itibariyle varlığı kanıtlanmış
dünya doğalgaz rezervleri 155.08 trilyon m3 olarak tahmin edilmektedir.
Diğer bir deyişle, dünya doğalgaz rezervlerinde 2000'e göre %3.2
oranında bir artış gerçekleşmiştir. Mevcut rezerv ve üretim trendine
göre (Rezerv/Üretim) dünya doğalgaz rezervleri için öngörülen ömür 61,9
yıldır. Doğalgazın bölgesel bazdaki ömrü ise şu şekildedir: Orta Doğu
100+ yıl; Afrika 90,2 yıl; Eski Sovyetler Birliği 78,5 yıl; Orta ve
Güney Amerika 71,6 yıl; Asya-Pasifik 43,8 yıl; Avrupa 16,1 yıl; Kuzey
Amerika 10 yıl.
Doğalgaz’ın tarihi nereye dayanmaktadır?
M.Ö.50’de Roma’da Uesta Tapınağı’ndaki aşk tanrıçası heykelinin
doğalgazdan elde edilen sürekli alev ile aydınlatıldığı bilinmektedir.
M.S.150’de Çin Sichuan’da tuzun çökertilmesi işleminde, yakıt olarak
kullanılmak için yeraltı rezervuarlarından sızan doğalgazın bambu
borularla taşındığı kayıtlara geçmiştir. Marco Polo gezileri sırasında
Bakü’deki Zoroastrian ateş tapınağında yüzyıllardan beri yanmakta olan
doğalgaz alevlerini tesbit etmişti. Avrupa’da 1659’da İngiltere’de
bulunan doğalgaz 1790’da yaygın kullanıma girdi. Sokakların ve evlerin
aydınlatılmasında, içten yanmalı motorların çalıştırılmasında büyük
ölçüde doğalgazdan yararlanıldı. 1920’lerde boru hattı taşımacılığı
yöntemlerinin uygulamaya konulmasıyla hızla artan doğalgaz kullanımı,
özellikle II.Dünya Savaşı’ndan sonra sürekli olarak gelişti. İstanbul’da
ise abonelere ilk doğalgaz 1992 Ocak ayında verildi.
Neden enerji kaynaklarından en çok doğalgaz tercih edilir?
Doğalgazı tercih etmeniz için pek çok nedeniniz var.
• Doğalgaz her an için kullanıma hazırdır.
• Doğalgaz ekonomiktir. Zaman ve işgücü tasarrufu sağlanır.
• Doğalgaz çevre dostudur. Kalıcı atıklar bırakmadan yanar.
• Doğalgazlı cihazlarda ısı geçişi kısa sürede olur.
• Doğalgazlı cihazlarda sıcaklık kontrolü çok hassas olarak yapılır,
konfor ve enerji tasarrufu sağlanır.
• Stok yapma, önceden sipariş verme gerektirmez. Doğalgaz birincil
enerji olarak borular ile, taşıma kayıpları, nakliye termin yeri
olmadan, ulaşım yollarını meşgul etmeden ve trafik oluşturmadan
kullanıcıya gelir.
• Doğalgaz uzun süreli bir enerji kaynağıdır. Büyük rezervlerden,
onyıllar ötesine kadar uzanan ya al ya öde anlaşmalarıyla emniyete
alınmıştır.
• Doğalgaz depolama yeri gerektirmez, böylece binalarda boş alanlar elde
edilir.
• Doğalgaz kullanıldıktan sonra ödenir, önceden ödeme gerektirmez.
• Bir apartmanda her dairenin ayrı gaz sayacı monte ettirmesi halinde ne
kadar gaz tüketildiği kolaylıkla belirlenir.
• Modern doğalgaz cihazları her türlü ihtiyaca karşılık verir,
istenildiği şekilde yerleştirilebilir
Doğalgazın kullanımının getirdiği avantajlar nelerdir?
• Doğalgazlı sistemlerde yanma hassas olarak kontrol edilebildiği için
yakıt kaybı çok azdır.
• Uzun zaman dilimi içinde aynı yakıt kalitesi elde edilebilir.
• Gaz oluşundan dolayı hava ile çok iyi karıştığından yanma verimi
yüksektir.
• Ön yakıt hazırlama masrafı yoktur.
• Alev boyu fuel-oil ve kömüre göre daha kısadır, yanmayı tamamlamak
için gereken zaman da kısadır. Böylece daha küçük kazanlar kullanılarak
maliyet azalır, yerden tasarruf edilir.
• Verimli bir yakıt olması sebebiyle hem ekonomiktir hem de enerji
tasarrufu sağlar.
• Katı ve sıvı yakıtlar yanma ürünü olarak kükürt içerdiğinden, baca
gazlarının suyun yoğunlaşma noktasına kadar soğutulması ve böylece suyun
gizli ısısından faydalanılması imkanı yoktur. Ekonomizer ilave edilerek
doğalgazın baca sıcaklığı 56°C’a kadar indirilebilir.
• Doğalgaz tesisatı ve cihazları düşük basınçla çalıştığı için LPG
tüpleri gibi patlama tehlikesi ve basınçlı parça tesiri yoktur.
• Doğalgazda yanma için hava gereksinimi en azdır. Bu oran kömürde yüzde
20-30, fuel-oilde yüzde 10-20, doğalgazda ise yüzde 5-10’dur.
• Kurum, is gibi atık ürünleri olmadığı için ısı transfer yüzeyleri
temiz kalır.
• Tesis çok az bakım ve denetleme gerektirir.
• Temiz olması ve içerisinde kükürt bulunmamasından dolayı bir çok
sanayi sektöründe doğrudan kullanılabilmesi, hem sistem veriminin hem de
ürünün kalitesinin artmasını sağlar.
• Ham petrole alternatif bir yakıt olarak dış kaynaklı enerji
çeşitliliği açısından stratejik bir avantaj sağlar.
• Ayrıca boru hatlarıyla kullanıcıya kadar iletildiği için yakıtın
taşınması için gerekli enerjinin tamamından tasarruf edilir ve
karayollarında taşıyıcı araç yükünü azaltır.
Doğalgaz fiyatları nasıl değişmektedir?
İstanbullular tarafından 1992 yılından beri en temiz ve konforlu yakıt
olarak kullanılan doğalgaz; bu süre içinde, aynı zamanda, 'en ekonomik
yakıt' olma özelliğini de korumuştur. Dışa bağımlı bir yakıt olan
doğalgazın hemen hemen tümü yurtdışından ithal edilmektedir. Bu
bakımdan, uluslararası enerji politikalarından ve Dolar kurundaki
yükselişlerden çok çabuk etkilenme özelliğine rağmen; ülkemizde
kullanılan diğer yakıt türleri ile mukayese edildiğinde, son derece ucuz
bir yakıt olduğu görülmektedir. Türkiye'de doğalgazın fiyatı hükümet
tarafından kontrol edilmektedir. İGDAŞ BOTAŞ'tan satın aldığı doğalgazın
satış fiyatını olabilecek en alt seviyede tutmaya özen göstermektedir
Bu sayfamız tüketiciyi ve öğrenci
arkadaşlarımız doğalgaz hakkında bilgilendirmek amacıyla düzenlenmiş ve
İstanbul gaz dağıtım anonim şirketi (İĞDAŞ ) sitesi kaynak alınmıştır.
|
